Ivan Šolc. Člověk mezi nebem a zemí

Title Alternative:Ivan Šolc. Ein Mensch zwischen Himmel und Erde
Simple item page
dc.contributor.authorCilerová, Zuzana
dc.date.accessioned2026-01-22T07:49:20Z
dc.date.available2026-01-22T07:49:20Z
dc.description.abstractThis study contemplates the life, career and legacy of the phenomenal scientist, physicist and astronomer Ivan Šolc. The text is based on the study of literature discussing the life, activities and contribution of the given personality as well as Šolc‘s own work and his legacy. The knowledge thus acquired was compared with facts obtained through interviews conducted using the oral history method and archival sources. During his lifelong scientific career, Ivan Šolc was responsible for many discoveries and inventions, mainly in the field of optics and astronomy. His most important discoveries include Šolc‘s optical birefringent filter, which earned its inventor worldwide recognition. Dr. Šolc can also be credited with the first place in the matter of making an X-ray lens using the galvanoplastic method. During his life, he published dozens and hundreds of professional articles and publications about his discoveries. He dedicated his entire life to God, believing that faith and science are not contradictory and that all relationships and connections in nature are miraculous.cs
dc.description.abstractIvan Šolc wurde am 20. Mai 1927 in Prag geboren. Seine Kindheit und Jugend verbrachte er in der Stadt Turnov, mit der er den größten Teil seiner beruflichen und wissenschaftlichen Laufbahn verband. Dort besuchte zunächst die städtische Knabenschule und später das Gymnasium. Seine Schulzeit schloss er 1946 erfolgreich mit dem Abitur ab. Danach studierte er an der Prager Karlsuniversität angewandte Physik und Astronomie. Ivan Šolc widmete fortan sein ganzes Leben der angewandten Physik. Er arbeitete am Forschungsinstitut für Einkristalle, im Dioptra-Forschungsinstitut und dann in der Optischen Werkstatt des Optischen Instituts Ondřejov der Tschechoslowakischen Akademie der Wissenschaften in Turnov, dem heutigen Institut für Plasmaphysik der CAS. Zu seinen wichtigsten Entdeckungen gehört der optische Doppelbrechungsfilter, der ihm weltweite Anerkennung und Ruhm einbrachte. Šolcs Beiträge zu Aspekten der angewandten Physik – insbesondere der Optik und der Astronomie – haben jedoch ebenfalls weitreichende Bedeutung. In den Instituten, in denen er zu Lebzeiten arbeitete, führte er die optische Präzisionsbearbeitung, die Kristalloptik, die Dünnschichttechnik und die Röntgenoptik ein. Er war auch der erste weltweit, der eine Röntgenlinse im galvanoplastischen Verfahren herstellte. Über seine Entdeckungen wurden Dutzende und Hunderte von wissenschaftlichen Artikeln und Veröffentlichungen verfasst. Šolc ist es zu verdanken, dass ein Planet namens Turnov im Weltraum kreist. Für seine umfangreichen Entdeckungen und Beiträge auf dem Gebiet der technischen Wissenschaften wurde er 2007 von der Akademie der Wissenschaften der Tschechischen Republik mit der František-Křižík-Medaille ausgezeichnet. 2010 wurde er zum Ehrenbürger von Turnov ernannt. 2012 verlieh ihm Stanislav Eichler die Ehrung des Hauptmanns der Region Liberec für herausragende Persönlichkeiten. Ivan Šolc widmete sein ganzes Leben Gott und glaubte, dass Glaube und Wissenschaft nicht im Widerspruch zueinanderstehen und dass alle Beziehungen und Bindungen in der Natur wundersam sind. Ivan Šolc starb am 13. Mai 2013 im Krankenhaus von Jablonec nad Nisou im Alter von 86 Jahren.de
dc.description.abstractIvan Šolc urodził się w dniu 20 maja 1927 roku w Pradze. Swoje dzieciństwo i młodość jednak spędził w Turnovie, z którym związał większość swojej kariery zawodowej i naukowej. Początkowo uczęszczał do miejskiej szkoły dla chłopców w Turnovie, a następnie uczył się w kilkuletnim gimnazjum w tym samym mieście. Naukę zakończył pomyślnie egzaminem dojrzałości w 1946 roku. Po ukończeniu szkoły średniej studiował fizykę stosowaną i astronomię na Uniwersytecie Karola. Następnie poświęcił Ivan Šolc całe swoje życie fizyce stosowanej. Stopniowo pracował w Instytucie Badawczym Monokryształów, n. p. Dioptra, a następnie w Warsztacie Optycznym Instytutu Optycznego Ondřejov, obecnie Instytut Fizyki Plazmy Akademii Nauk Republiki Czeskiej. Do jego najważniejszych odkryć należy filtr optyczny podwójnie łamany Šolca, który przyniósł jego wynalazcy światowe uznanie i sławę. Jednak wkład dr Šolca w dziedziny fizyki stosowanej – zwłaszcza optyki i astronomii – jest daleko idący. Na stanowiskach, na których działał w ciągu życia, wprowadził opracowanie precyzyjne optyki, optyki kryształowej realizację cienkich warstw i RTG optyki. Jako pierwszy na świecie wykonał również obiektyw rentgenowski metodą galwanoplastyczną. O jego odkryciach napisano dziesiątki i setki artykułów naukowych i publikacji. Dzięki Ivanowi Šolcowi w kosmosie krąży planeta o nazwie Turnov. Za swoje rozległe odkrycia i wkład w dziedzinie nauk technicznych został w 2007 r. uhonorowany przez Akademię Nauk Republiki Czeskiej Medalem Františka Křižíka. W 2010 r. został honorowym obywatelem Turnova. W 2012 r. został uhonorowany przez Stanislava Eichlera Nagrodą Honorową Hetmana Kraju Libereckiego dla Wybitnych Osobistości. Całe swoje życie poświęcił Bogu, wierząc, że wiara i nauka nie są ze sobą sprzeczne, a wszystkie relacje i więzi w przyrodzie są cudowne. Zmarł 13 maja 2013 r. w szpitalu w Jabloncu nad Nysą w wieku 86 lat.pl
dc.formattext
dc.identifier.doi10.15240/tul/007/2025-2-002
dc.identifier.issn1213-5097
dc.identifier.urihttps://dspace.tul.cz/handle/15240/178400
dc.relation.ispartofFontes Nissae
dc.subjectastronomiecs
dc.subjectkřesťanstvícs
dc.subjectevangelická církevcs
dc.subjectIvan Šolccs
dc.subjectoptikacs
dc.subjectfyzikacs
dc.subjectŠolcův optický dvojlomný filtrcs
dc.subjectTurnovcs
dc.subjectastronomyen
dc.subjectChristianityen
dc.subjectEvangelical Churchen
dc.subjectIvan Šolcen
dc.subjectopticsen
dc.subjectphysicsen
dc.subjectŠolc‘s optical birefringent filteren
dc.subjectTurnoven
dc.titleIvan Šolc. Člověk mezi nebem a zemí
dc.title.alternativeIvan Šolc. Ein Mensch zwischen Himmel und Erdede
dc.title.alternativeI van Šolc. A Man Between Heaven and Earthen
dc.title.alternativeIvan Šolc. Człowiek między niebem a ziemiąpl
local.article.number2
local.citation.epage31
local.citation.spage20
local.noteFontes Nissae | Prameny Nisy XXVI, 2025, č. 2 vznikly vrámci výzkumného cíle Podpora recenzovaného periodika Fontes Nissae financovaného zinstitucionální podpory Ministerstva kultury na dlouhodobý koncepční rozvoj (DKRVO). Periodikum vychází s podporou Libereckého kraje a Nadace Český literární fond, za přispění Katedry historie Fakulty přírodovědně-humanitní a pedagogické Technické univerzity v Liberci, Krajské vědecké knihovny v Liberci, Městského muzea v Železném Brodě, Národního památkového ústavu, územního odborného pracoviště v Liberci, Oblastní galerie Liberec, Severočeského muzea v Liberci a Státního oblastního archivu v Litoměřicích, pobočky SOkA Jablonec nad Nisou a SOkA Liberec.cs
local.relation.issue2
local.relation.volume25
Files
Original bundle
Now showing 1 - 1 of 1
Thumbnail Image
Name:
FN 2025_02_ZC.pdf
Size:
689.08 KB
Format:
Adobe Portable Document Format
Description:
článek
Download
Collections
Číslo 2