Vratislav Karel Novák a jeho kinetické plastiky v Libereckém kraji
Title Alternative:Vratislav Karel Novák und seine kinetischen Plastiken in der Region Liberec
Date
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Das Werk des Gablonzer Bildhauers und Schmuckgestalters Vratislav Karel Novák (13. Dezember 1942 – 14. Februar 2014) ist im Kontext der tschechischen und internationalen Bildhauerkunst einzigartig. Seine kinetischen Objekte mit konstruktivistischen Elementen haben einen unverkennbaren Charakter, der den öffentlichen Raum und zahlreiche architektonische Realisierungen vielfach auf bemerkenswerte Weise ergänzt. Der schöpferische Weg des Künstlers von einfachen geschmiedeten Plastiken bis hin zu hochkomplexen mechanischen und kinetischen Werken, teils mit elektrischem Antrieb, ist ein Symbol für große Kreativität, aber auch für das Bedürfnis nach Entdeckung, Innovation und Behauptung der Individualität während seiner vierzigjährigen intensiven künstlerischen Arbeit. Er konnte seine schöpferische Energie, seinen Enthusiasmus und seine unkonventionelle Herangehensweise zudem an viele seiner Schüler weitergeben. Aufgrund ihrer Einzigartigkeit wollten Architekten der Vereinigung SIAL in Liberec, Stavoprojekt in Jablonec und viele andere Nováks Plastiken mit ihren neuen Bauwerken verbinden. Aufgrund der gesellschaftlichen Situation, aber auch infolge anderer Zusammenhänge, konnten die Entwürfe des Künstlers nicht immer verwirklicht werden. Trotz der häufigen Probleme mit der Beweglichkeit oder der Aufrechterhaltung der Funktionsfähigkeit der mechanischen Teile sind viele von ihnen unkonventionelle Artefakte im öffentlichen Raum. Einige seiner Realisierungen sind zu Symbolen von Orten geworden, die er einzigartig gemacht hat und die so zu einem Teil unseres Lebens geworden sind. Dies gilt beispielsweise für die Plastik Angelrute an der Gablonzer Talsperre oder das Metronom auf dem Letná-Hügel in Prag. Das Schaffen von Vratislav Karel Novák in anderen Bereichen – kleinen mechanischen Objekten, Schmuck und anderen Kunstprojekten – ist ebenfalls sehr umfangreich. Deshalb ist sein Werk für die Geschichte der tschechischen Kunst immer noch schwer einzuordnen und wartet auf seine umfassende Behandlung.
Dzieło jabloneckiego rzeźbiarza i klejnotnika Vratislava Karla Nováka (13.12.1942 - 14. 2. 2014) jest wyjątkowe w ramach kontekstu czeskiego, ale również rzeźbiarstwa światowego. Jego obiekty kinetyczne z elementami konstruktywistycznymi mają niepowtarzalny charakter, którym często osobliwie dotwarzały przestrzeń publiczną i różne realizacje architektoniczne. Twórcza droga autora od prostych plastyk metalowych do bardzo złożonych plastyk mechanicznych i kinetycznych i napędem elektrycznym, jest podczas czterdziestu lat jego intensywnej pracy artystycznej symbolem wielkiej kreatywności, ale również potrzeby objawiania, nowatorstwa i forsowania indywidualności. Swoją energie twórczą, entuzjazm i niekonwencyjne podejście potrafił przekazać również dużej ilości swoich studentów. Ze względu na ich inność chcieli łączyć plastyki Nowaka ze swymi nowymi budowami różni architekci libereckiego SIALu, jabloneckiego Stavoprojektu i dużo innych. Ze względu na nastawienie społeczeństwa, ale też innych powiązań nie zawsze były doprowadzone aż do realizacji projekty autora. Pomimo częstych problemów z ich ruchem lub dotrzymaniem funkcyjności części mechanicznych dużo z nich stało się artefaktami niekonwencyjnymi przestrzeni publicznej. Niektóre z jego realizacji stały się symbolem miejsc, które dotworzyły do wyjątkowości i stały się tak częścią bieżącą naszego życia. Na przykład plastyka Wędka rybaka w pobliżu jabloneckiej tamy wodnej lub Netronom na praskej Letenskiej Pláni. Dzieło autorskie Vratislava Karla Nováka też w innych dziedzinach – w małych obiektach mechanicznych, klejnotach i innych projektach artystycznych jest bardzo obszerne i dlatego jego twórczość jest dla historii czeskiej sztuki plastycznej trudna do zaszeregowania i jak dotąd czeka na swoje kompleksowe opracowanie.